Anadolu Florasına ‘Çameli Pelemiri’ Adlı Yeni Tür Eklendi
Denizli’nin doğasıyla bütünleşmiş ilçesi Çameli’den heyecan verici bir bilimsel keşif haberi geldi. Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında dikkatini çeken ve ilk bakışta farklı olduğu düşünülen bir bitki türü, yapılan detaylı incelemeler sonucunda bilim literatürüne kazandırıldı. Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin yürüttüğü titiz çalışmalar, bu yeni türe ‘Cephalaria cameliensis’ adını verirken, Türkçe’deki karşılığı ise ‘Çameli pelemiri’ olarak belirlendi.
Keşif Süreci ve Bilimsel Tanımlama
Türkiye’nin biyoçeşitliliğini zenginleştiren bu önemli keşif, yaklaşık iki yıldır süren Biyoçeşitlilik Envanteri çalışmaları sırasında ortaya çıktı. Emekli öğretmen Rıfat Özdemir’in arazi gözlemleriyle başlayan süreç, Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk’ün morfolojik değerlendirmeleriyle devam etti. Bitkinin mevcut türlerden ayrılan özgün özelliklerini ortaya koymak amacıyla Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından moleküler düzeyde ISSR analizleri gerçekleştirildi. Bu kapsamlı analizler sonucunda, bitkinin bilim için tamamen yeni bir tür olduğu kesinleşti. Elde edilen bulgular, taksonomi alanının saygın dergilerinden Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası bilim dünyasına duyuruldu.
‘Çameli Pelemiri’nin Nadir Yaşam Alanı ve Koruma Durumu
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Çameli pelemiri‘nin yaşam alanının oldukça sınırlı olduğunu belirtti. Araştırmalara göre, bu yeni tür yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki 1350-1850 metre yüksekliklerdeki belirli habitatlarda yayılış gösteriyor. Yaprak yapısı, çiçek özellikleri ve genel görünümüyle Cephalaria saldaensis, Cephalaria dirmilensis ve Cephalaria lycica gibi yakın akraba türlerden belirgin farklılıklar taşıyan bitkinin, moleküler analizlerle de bağımsız bir takson olduğu doğrulandı. Ancak, türün dar coğrafyası ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı göz önüne alındığında, Prof. Dr. Yıldırım, Çameli pelemiri‘nin IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu durum, gelecekteki koruma çabaları için acil önlem alınması gerekliliğini ortaya koyuyor.
Türkiye’nin Bitki Çeşitliliğindeki Rolü
Cephalaria cinsi, dünya genelinde yaklaşık 100 tür ile temsil edilirken, Türkiye bu cins için önemli bir çeşitlenme merkezi konumunda. Son keşiflerle birlikte Türkiye’deki Cephalaria türlerinin sayısı 49’a yükselirken, endemik tür sayısı da 25’e ulaştı. Bu durum, Anadolu’nun bitki çeşitliliği açısından küresel ölçekteki önemini ve yüksek endemizm oranını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Prof. Dr. Yıldırım, keşif sürecindeki desteklerinden dolayı Çameli Belediyesine ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a teşekkürlerini ileterek, bu tür keşiflerin Anadolu’nun henüz gün yüzüne çıkmamış zenginliklerini ortaya koyduğunu belirtti. habercity.com.tr olarak, bilimsel çalışmalara verdiğimiz önem ve doğanın korunmasına yönelik farkındalığı artırma çabalarımızla, bu tür gelişmeleri sizlere aktarmaya devam edeceğiz.
